Benelli – przegląd strzelb śrutowych i sztucerów kulowych: od Raffaello po Lupo

Większość osób słysząc „Benelli" myśli o strzelbie. I słusznie – to na półautomatach śrutowych marka z Urbino zbudowała swoją legendę. Ale jeśli na tym poprzestaniesz, przeoczysz połowę oferty: Benelli od dwóch dekad produkuje także sztucery, i to nie jako dodatek do katalogu, tylko jako pełnoprawną linię z własnymi patentami. Półautomatyczny Argo-E, luksusowy Endurance i powtarzalny Lupo stoją dziś obok Raffaello, Super Black Eagle i 828U jak równi partnerzy. W tym tekście przechodzimy przez całą ofertę – od strzelb na kaczki po sztucery na dziki – i tłumaczymy, co te konstrukcje łączy, czym się różnią i dla kogo są.

Skąd wzięło się Benelli i dlaczego myśliwi tak mu ufają?

Nazwisko Benelli znano we Włoszech na długo przed pierwszą strzelbą – od motocykli produkowanych w Pesaro. Bracia Benelli byli jednak nie tylko inżynierami, ale i zapalonymi myśliwymi, a pomysł na własną broń chodził im po głowie od lat czterdziestych. Zrealizowali go w 1967 roku, zakładając fabrykę w Urbino, w regionie Marche, który tradycje rusznikarskie ma sięgające średniowiecza. Kluczowa była jedna decyzja: postawili wszystko na broń samopowtarzalną i zatrudnili projektanta z Bolonii, Bruna Civolaniego, który opracował mechanizm bezwładnościowy – prosty, bez układu gazowego, napędzany energią odrzutu. To rozwiązanie stało się fundamentem marki i do dziś pracuje w większości jej strzelb.

Od 1983 roku Benelli należy do grupy Beretta, ale zachowało własną fabrykę, własne biuro konstrukcyjne i własny charakter. Przez lata firma inwestowała w badania tak konsekwentnie, że dorobiła się najszerszej gamy strzelb półautomatycznych na rynku – a na początku XXI wieku dołożyła do niej sztucery. Zaufanie myśliwych bierze się z prostej rzeczy: broń z Urbino ma opinię wyjątkowo niezawodnej w błocie, deszczu i mrozie, a jednocześnie lekkiej i dopracowanej ergonomicznie. To nie jest marketing, tylko doświadczenie kilku pokoleń użytkowników.

Co odróżnia broń Benelli od konkurencji?

Żeby rozumieć różnice między poszczególnymi modelami, warto najpierw poznać kilka nazw własnych, które przewijają się w opisach całej oferty. Benelli lubi patentować i nazywać swoje rozwiązania – i akurat w tym przypadku za nazwami stoi realna inżynieria.

Inertia Driven – system, od którego wszystko się zaczęło

Klasyczny półautomat śrutowy odprowadza część gazów prochowych z lufy, żeby napędzić zamek. Benelli poszło inną drogą: w systemie Inertia Driven zamek z obrotową głowicą i sprężyną bezwładnościową „zostaje w miejscu", gdy cała broń cofa się pod wpływem odrzutu, a następnie sprężyna wyrzuca go do tyłu i przeładowuje broń. Nie ma otworów gazowych, tłoków ani przewodów, w których zbierałby się nagar – lufa jest czysta, mechanizm składa się z kilku części, a broń wychodzi lżejsza i lepiej wyważona. Ten system pracuje w Raffaello, M2, Super Black Eagle i Vinci. Jego naturalne ograniczenie? Potrzebuje pewnej minimalnej energii odrzutu, więc najsłabsza amunicja treningowa bywa dla niego wyzwaniem – dlatego do zastosowań, gdzie liczy się praca z każdym nabojem, Benelli sięga po gaz.

A.R.G.O. – gaz, ale po swojemu

Auto Regulating Gas Operated to samoregulujący układ gazowy z dwoma krótkimi tłokami umieszczonymi tuż przy komorze nabojowej. Gazy pokonują minimalną drogę, tłoki same dostosowują się do ciśnienia konkretnego naboju, a układ w dużej mierze oczyszcza się sam. Właśnie ten mechanizm wygrał przetarg amerykańskiej piechoty morskiej w strzelbie M4 i właśnie on napędza sztucery samopowtarzalne Argo-E.

Crio, ComforTech, Progressive Comfort i BE.S.T.

Pozostałe technologie dotyczą lufy, kolby i powłok. Crio to kriogeniczna obróbka lufy i czoków w temperaturze bliskiej -196°C, która usuwa naprężenia w stali, poprawia powtarzalność i sprawia, że nagar osadza się wolniej. ComforTech to kolba z technopolimeru z elastycznymi wkładkami pochłaniającymi odrzut – producent deklaruje redukcję odczuwalnego kopnięcia nawet o 47% i wyraźnie szybszy powrót na cel. Progressive Comfort to jej odpowiednik w kolbach drewnianych: grupy lamelek o różnej sztywności ukryte w kolbie, które uginają się progresywnie w zależności od mocy naboju. Wreszcie BE.S.T. (Benelli Surface Treatment) to powłoka nakładana na lufę, zamek i inne elementy stalowe, dająca ekstremalną odporność na korozję, sól, pot i zarysowania – bez wpływu na balistykę. Modele z BE.S.T. w nazwie to te, które możesz bez obaw zabrać na tydzień polowań w deszczu.

Jakie strzelby śrutowe Benelli znajdziesz w ofercie?

To najszersza część katalogu i jednocześnie ta, w której najłatwiej się pogubić. Uporządkujmy ją według przeznaczenia – bo strzelba na kaczki, strzelba na zbiorówkę i strzelba na zawody dynamiczne to trzy zupełnie różne narzędzia, choć wszystkie strzelają nabojem kalibru 12.

Raffaello – klasyk na ptactwo i polowania zbiorowe

Jeśli Benelli ma jedną strzelbę-ikonę wśród myśliwych, to jest nią Raffaello. Półautomat z systemem Inertia Driven, orzechową osadą i lekką komorą zamkową z anodowanego aluminium, który w wersji z lufą 71 cm waży około trzech kilogramów. Kaliber 12/76, magazynek na cztery naboje, w zestawie komplet pięciu wymiennych czoków Crio. W odmianie Power Bore lufa ma nieco węższy przelot, co – według producenta – podnosi prędkość wylotową i zagęszcza środek wiązki śrutu. To strzelba, która „sama się prowadzi" przy strzale do kaczki czy bażanta, a jednocześnie jest na tyle uniwersalna, że sprawdzi się w pędzeniu na zbiorówce.

Rodzina jest szeroka: Raffaello De Luxe z bogatszym zdobieniem baskili, Raffaello Lord w klasycznym, eleganckim wydaniu, Raffaello Ethos Sport nastawiona na strzelanie sportowe z dłuższą lufą, wreszcie Raffaello BE.S.T. Limited Edition łącząca drewnianą osadę z powłoką antykorozyjną. Różnią się wykończeniem, nie mechanizmem – serce każdej z nich jest to samo.

Super Black Eagle III – strzelba na wodne polowania

SBE III to Raffaello wyhodowane do polowań na wodę: kaliber 12/89, czyli zdolność strzelania najcięższymi nabojami magnum na gęsi, kolba ComforTech 3 z technopolimeru, powiększona rączka zamkowa i przycisk zwalniania, którymi da się operować w grubych rękawicach, oraz system Easy Locking, który dosyła zamek do końca nawet przy ostrożnym, cichym przeładowaniu. Wersje w kamuflażu Max7 znikają w szuwarach, a odporność systemu bezwładnościowego na wodę i mróz jest tu wartością samą w sobie. Jeśli Twoim żywiołem są poranki na rozlewiskach, to właśnie ten model powinien znaleźć się na krótkiej liście.

Super Vinci i Vinci Tactical – modułowa konstrukcja

Super Vinci to Benelli w wersji najbardziej awangardowej: broń rozkłada się bez narzędzi na trzy moduły (lufa z komorą zamkową, zespół spustowy z łożem oraz kolba), a zamek pracuje w układzie In-Line Inertia Driven, wzdłuż osi lufy. Kaliber 12/89, długa lufa i kamuflaż Max7 czynią z niej kolejną propozycję na wodne polowania – tym razem dla osób, które cenią możliwość szybkiego czyszczenia i bardzo niską masę. Vinci Tactical to ta sama idea w krótkiej, sportowo-obronnej konfiguracji 12/76 z lufą 47 cm.

828U – pierwszy bock w historii marki

Przez prawie pół wieku Benelli nie robiło broni łamanej. Zmieniło to dopiero 828U – bock, który zaprojektowano od zera, zamiast kopiować klasykę. Baskila ze stopu aluminium w wersji Silver albo ze stali – oksydowanej w wersji Sport lub z powłoką BE.S.T. w wersji Steel – wyjmowany bez narzędzi zespół spustowy, zestaw podkładek do regulacji spadu i odchylenia kolby, lufy Crio i drewniana osada z systemem Progressive Comfort. Wersja aluminiowa waży około trzech kilogramów, czyli tyle co półautomat – to jedna z najlżejszych dwulufek w tej klasie; stalowe Steel BE.S.T. i Sport ważą odpowiednio około 3,4 i 3,55 kg. Jeśli lubisz bocki, ale odstrasza Cię masa tradycyjnych konstrukcji, 828U jest odpowiedzią. Warto porównać ją z innymi włoskimi dwulufkami, o których pisaliśmy przy okazji zestawienia Beretta SL2 kontra Perazzi MR57.

M2 – uniwersalny półautomat do sportu i nie tylko

M2 to Inertia Driven w wydaniu użytkowym: technopolimerowa kolba ComforTech, lufa 12/76, prostota i odporność. Wersje M2 Speed i M2 SP Speed Performance z lufą 61 lub 66 cm i powiększonym portem ładowania są ukierunkowane na strzelectwo dynamiczne, a M2 Pro ze zmodyfikowaną osłoną spustu – na intensywny trening. To dobra propozycja dla osoby, która chce mieć jeden półautomat na strzelnicę i zawody, bez dopłacania za drewno i grawerunki.

M4, M3, Nova i SuperNova – półka sportowa i taktyczna

Tu Benelli świadomie odchodzi od bezwładności. M4 pracuje na gazowym A.R.G.O. i jest bezpośrednim potomkiem wojskowego M1014, M3 pozwala przełączać się między trybem samopowtarzalnym a pompką, a rodzina Nova i SuperNova to powtarzalne pump-action z monolityczną komorą zamkową z polimeru wzmocnionego stalowym szkieletem, dostępne także w kalibrze 12/89. Nova Speed z magazynkiem na dziewięć naboi zbudowano wprost pod zawodników strzelectwa dynamicznego, a nowa generacja Nova 3 podnosi ergonomię całej linii. Te modele szczegółowo omówiliśmy w osobnym tekście – Benelli M4 i Nova Speed – porównanie dwóch modeli – więc tutaj tylko zaznaczamy, że to broń sportowa i taktyczna, a nie myśliwska. Dlaczego tak jest, wyjaśniamy w sekcji o polowaniu poniżej.

Jakie sztucery kulowe produkuje Benelli?

Oferta kulowa Benelli jest młodsza od śrutowej, ale nie mniej przemyślana. Składa się dziś z trzech rodzin, które odpowiadają trzem różnym stylom polowania: dynamicznemu półautomatowi, luksusowemu półautomatowi i precyzyjnemu sztucerowi powtarzalnemu.

Argo-E – półautomat myśliwski z systemem gazowym

Argo-E to sztucer samopowtarzalny napędzany tym samym układem A.R.G.O., który sprawdził się w strzelbie M4. Dwa krótkie tłoki tuż przy komorze nabojowej, samoregulacja pod różne ładunki, wymienny magazynek na cztery naboje, lufa kuta na zimno w technologii Crio i szyna karbonowa z muszką światłowodową do szybkiego złożenia się do strzału. Masa w okolicach 3,4 kg, ciężar spustu 2400 g. W sklepie znajdziesz go m.in. w kalibrach .308 Win, .30-06 Springfield i 9,3x62, z lufami od 47 do 56 cm – czyli w zestawie, który w Polsce pokrywa wszystko od sarny po najcięższego odyńca.

Odmiany różnią się przede wszystkim osadą i lufą. Argo-E Comfort ma kolbę z technopolimeru z ComforTech, Argo-E Wood – orzechową osadę, Argo-E Battue to wersja z krótszą lufą i szyną do strzelania „z ręki" na polowaniach zbiorowych, Argo-E Compact ma skróconą kolbę dla osób niższych lub strzelających w grubej odzieży, Argo-E Fluted – lufę z frezowaniami dla lepszego odprowadzania ciepła, a Argo-E Amazonia – kamuflaż. Jest też Argo-E Pro i grawerowana Limited Edition. Jeśli polujesz głównie na zbiorówkach na dziki, gdzie liczy się szybki drugi strzał, to jest najbardziej naturalny wybór z całej oferty. Więcej o doborze broni do tego typu polowań znajdziesz w tekście o tym, jak przygotować się do polowania zbiorowego.

Endurance BE.S.T. – półautomat w wydaniu ekskluzywnym

Endurance BE.S.T. to Argo w najbardziej reprezentacyjnym wydaniu: orzech klasy 4 wykończony ręcznie olejem, grawerunek z wizerunkiem sarny i dzika ze złotymi detalami, szyna z włókna węglowego i powłoka BE.S.T. na elementach stalowych. Przy tym wszystkim broń waży zaledwie 3,35 kg – to sztucer, który da się nosić cały dzień po górach, a jednocześnie nie wstyd go położyć na stole obok najdroższych konstrukcji. Dostępny m.in. w kalibrze 9,3x62 z lufą 56 cm, z magazynkiem na cztery naboje i systemem Progressive Comfort w kolbie. Wersja Limited Edition podnosi poziom zdobień jeszcze wyżej.

Lupo – sztucer powtarzalny, który celuje w sub-MOA

Lupo (po włosku „wilk") to pierwszy sztucer powtarzalny Benelli i konstrukcja, którą firma pokazała światu w 2020 roku. Komora zamkowa ze stopu aluminium współpracuje ze stalowym zamkiem, lufa Crio kuta na zimno ma gwint M14x1 pod tłumik lub hamulec wylotowy, magazynek mieści pięć naboi, a spust jest regulowany w zakresie 1000–2000 g. Osada – drewniana lub z technopolimeru – ma system Progressive Comfort i zestaw podkładek do regulacji kolby. Masa około 3,1 kg. Producent projektował Lupo pod precyzję rzędu jednej minuty kątowej i poniżej, co przy dobrej amunicji przekłada się na pewny strzał na dystansach, o jakich w polowaniu z ambony rzadko się myśli.

Odmian jest sporo: Lupo Wood i Lupo BE.S.T. Wood (także z regulowaną baką Adjustable Comb i w wersji Bronze), Lupo Grey Elevated II oraz Open Country w kamuflażu, kompaktowe Lupo Alpha z lufą 51 cm, wreszcie Lupo HPR – High Precision Rifle w łożu typu chassis, dla osób, które strzelają na naprawdę długie dystanse. W kalibrach znajdziesz m.in. .308 Win, .30-06 Springfield, 8x57 JS i 6,5 Creedmoor. Jeśli zastanawiasz się, jaki kaliber wybrać na jelenia, warto zajrzeć do naszego poradnika o rykowisku.

Benelli Raffaello vs Argo-E vs Lupo – porównanie parametrów

Trzy modele z trzech różnych światów zestawione w jednej tabeli pokazują, jak różne potrzeby potrafi zaspokoić jeden producent. Dane dotyczą wersji dostępnych w naszym sklepie – Raffaello Power Bore, Argo-E Comfort oraz Lupo BE.S.T. Wood.

Ceny broni palnej zmieniają się wraz z kursem euro i dostępnością u importera, dlatego w tekście celowo ich nie podajemy. Dla orientacji: podstawowe sztucery Argo-E i Lupo zaczynają się nieco powyżej pompek Nova, strzelby Raffaello – zależnie od wersji i aktualnych promocji – kosztują tyle samo lub o kilkadziesiąt procent więcej, a bocki 828U – zależnie od wersji – od połowy do ponad dwóch razy więcej niż podstawowy Argo-E. Aktualne kwoty znajdziesz na kartach produktów w ofercie Benelli.

Czy z bronią Benelli można polować w Polsce?

Z większością tak – ale nie z każdą, i warto to wiedzieć przed zakupem, a nie po. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz do polowania dopuszczona jest myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów, a w broni samopowtarzalnej do magazynka wolno załadować jednorazowo najwyżej dwa naboje.

Przełóżmy to na ofertę Benelli. Raffaello, Super Black Eagle III czy Super Vinci z magazynkiem na cztery naboje mieszczą się w limicie, a na polowaniu ładujesz do nich dwa naboje do magazynka i jeden do komory. Argo-E i Endurance z czteronabojowym magazynkiem – tak samo. Lupo jako broń powtarzalna z magazynkiem na pięć naboi również spełnia warunek maksymalnie sześciu strzałów. Poza nawiasem zostają natomiast M4 z magazynkiem na sześć lub siedem naboi, Nova Speed z dziewięcioma nabojami w rurze oraz wersje M2 Speed z przedłużonym magazynkiem – to konstrukcje przekraczające limit, więc pozostają bronią sportową i kolekcjonerską. Jeśli chcesz mieć pewność co do konkretnego egzemplarza, zapytaj nas przed zakupem – pomożemy dobrać wersję, która zmieści się w przepisach.

Osobna kwestia to pozwolenie. Na strzelbę czy sztucer myśliwski Benelli potrzebujesz pozwolenia do celów łowieckich, na M4 czy Nova Speed – sportowego lub kolekcjonerskiego. Wszystkie ścieżki opisaliśmy w tekście o tym, jak zdobyć pozwolenie na broń. Niezależnie od rodzaju, broń palna, amunicja i istotne części broni sprzedawane są wyłącznie w sklepie stacjonarnym za okazaniem pozwolenia i zaświadczenia uprawniającego do nabycia konkretnej jednostki; oferta w internecie ma charakter poglądowy.

Które Benelli wybrać – śrutowe czy kulowe?

To pytanie w gruncie rzeczy nie dotyczy marki, tylko tego, na co i jak polujesz. Benelli ma po prostu tę zaletę, że odpowiedź niemal na każdą wersję tego pytania znajdziesz w jednym katalogu.

Polujesz na ptactwo, kaczki i gęsi?

Raffaello na suche polowania i zbiorówki, Super Black Eagle III lub Super Vinci na wodę, gdzie przydaje się kaliber 12/89 i kamuflaż. To klasyczny obszar dominacji Benelli i tu wybór jest najbardziej oczywisty.

Lubisz bocki, ale nie ich masę?

828U – lekka dwulufka z regulowaną kolbą i wyjmowanym zespołem spustowym. Wersja Steel BE.S.T. dla osób, które chcą trwałości stali bez martwienia się o korozję.

Chodzisz głównie na zbiorówki na dziki?

Argo-E, najlepiej w wersji Battue lub Comfort, w kalibrze 9,3x62 albo .308 Win. Szybki drugi strzał, ComforTech tłumiący odrzut i szyna z muszką światłowodową do składania się bez lunety – to konfiguracja pomyślana dokładnie pod ten rodzaj polowania. Jeśli zależy Ci na wyglądzie, ten sam mechanizm dostaniesz w luksusowym Endurance BE.S.T..

Polujesz z ambony i cenisz precyzję?

Lupo – powtarzalny, lekki, z regulowanym spustem i gwintem pod tłumik. W wersji BE.S.T. gotowy na każdą pogodę, w wersji HPR – na naprawdę dalekie strzały. Pamiętaj, że sztucer to dopiero połowa zestawu: o tym, jak prawidłowo zamontować lunetę i przystrzelać broń, piszemy w osobnym poradniku o montażu lunety i przystrzelaniu broni.

Strzelasz sportowo?

M2 Speed, Nova Speed lub M4 – w zależności od tego, czy wolisz półautomat bezwładnościowy, pompkę z dużym magazynkiem, czy gazową ikonę. A jeśli szukasz sportowej broni śrutowej z innej półki, zajrzyj też do tekstu o bocku Blaser FBX.

Niezależnie od wyboru warto pamiętać o jednym: Benelli projektuje swoje modele pod konkretne zastosowania, więc uniwersalny „jeden Benelli do wszystkiego" nie istnieje. Za to trafnie dobrany do Twojego polowania model będzie służył przez dekady – i to jest największy argument za tą marką.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy Benelli produkuje sztucery, czy tylko strzelby?

Produkuje jedno i drugie. Oprócz strzelb śrutowych (Raffaello, Super Black Eagle III, Super Vinci, 828U, M2, M4, Nova) Benelli ma w ofercie trzy rodziny sztucerów kulowych: samopowtarzalny Argo-E z systemem gazowym A.R.G.O., luksusowy Endurance BE.S.T. oraz powtarzalny Lupo z zamkiem czterotaktowym.

Czym różni się system Inertia Driven od A.R.G.O.?

Inertia Driven to system bezwładnościowy – zamek przeładowuje broń dzięki energii odrzutu, bez odprowadzania gazów z lufy, co daje prostą, lekką i czystą konstrukcję. A.R.G.O. to samoregulujący układ gazowy z dwoma krótkimi tłokami przy komorze nabojowej, który lepiej znosi słabą amunicję i pracuje w broni kulowej. Pierwszy napędza Raffaello, M2, SBE III i Vinci, drugi – strzelbę M4 oraz sztucery Argo-E i Endurance.

Jaki kaliber sztucera Benelli wybrać na dziki?

Argo-E i Endurance dostępne są m.in. w kalibrze 9,3x62, który na polowaniach zbiorowych na dziki uchodzi za jeden z najskuteczniejszych. Uniwersalną alternatywą jest .308 Win – lżejszy w odrzucie i tańszy w eksploatacji, wystarczający na większość polskiej zwierzyny. W Lupo znajdziesz dodatkowo .30-06 Springfield, 8x57 JS i 6,5 Creedmoor.

Co oznacza BE.S.T. w nazwie broni Benelli?

BE.S.T. to skrót od Benelli Surface Treatment – powłoki nakładanej na lufę, zamek i inne elementy stalowe, która zapewnia bardzo wysoką odporność na korozję, sól, pot, deszcz i zarysowania. Występuje zarówno w strzelbach (828U Steel BE.S.T., Raffaello BE.S.T.), jak i w sztucerach (Lupo BE.S.T., Endurance BE.S.T.).

Czy każde Benelli nadaje się na polowanie?

Nie. Modele myśliwskie – Raffaello, SBE III, Super Vinci, 828U, Argo-E, Endurance i Lupo – spełniają wymóg maksymalnie sześciu strzałów po pełnym załadowaniu. M4, Nova Speed i wersje M2 Speed z przedłużonym magazynkiem przekraczają ten limit, dlatego pozostają bronią sportową lub kolekcjonerską.

Ile waży strzelba Benelli Raffaello?

Raffaello Power Bore z lufą 71 cm waży według producenta około 2950–3000 g. To zasługa systemu Inertia Driven, który nie wymaga układu gazowego, oraz lekkiej komory zamkowej z anodowanego aluminium. Dla porównania bock 828U w wersji aluminiowej ma zbliżoną masę, a sztucer Lupo BE.S.T. Wood waży około 3100 g.

Podsumowanie

Benelli to dziś dwie równorzędne oferty pod jednym szyldem. Śrutowa – od klasycznego Raffaello, przez wodne Super Black Eagle III i Super Vinci, aż po lekki bock 828U i sportowo-taktyczne M2, M4 oraz Nova – oparta w większości na systemie bezwładnościowym Inertia Driven. Kulowa – samopowtarzalne Argo-E i Endurance na gazowym A.R.G.O. oraz powtarzalny Lupo – zbudowana wokół tych samych wartości: niskiej masy, lufy Crio, przemyślanej redukcji odrzutu i powłoki BE.S.T. dla osób polujących w trudnych warunkach. Wybór między nimi nie jest wyborem między lepszym a gorszym, tylko między różnymi polowaniami: ptactwo i zbiorówki po stronie śrutowej, dziki w pędzeniu po stronie Argo-E, precyzja z ambony po stronie Lupo. Zanim zdecydujesz, sprawdź, czy dany model mieści się w limicie sześciu strzałów, a potem przyjedź i weź go do ręki – bo dopasowanie kolby do sylwetki jest w Benelli równie ważne jak sam mechanizm.

Przy okazji polecamy

• 🔗 Jaka amunicja na polowanie? Rodzaje amunicji myśliwskiej
• 🔗 Rodzaje broni myśliwskiej – kombinowana, śrutowa
• 🔗 Jaki sztucer dla początkującego myśliwego? Kompletny przewodnik